default_mobilelogo
  • bannerschorr1.jpg
  • bannerschorr4.jpg
  • bannerschorr5.jpg
  • bannerschorr6.jpg
  • bannerschorr8.jpg
 
Przywracamy pamięć o wielkiej historii warszawskiej synagogi Ryfki i Zelmana Nożyków – i Ty możesz dołożyć swoją cegiełkę do tego, by projekt naszej Fundacji się urzeczywistnił.

Twoje wsparcie w postaci 1,5% podatku dla Organizacji Pożytku Publicznego przyczyni się do upowszechnienia nieznanych dziejów warszawskiej Synagogi Nożyków, wydania albumu, przeprowadzenia wykładów stacjonarnych i online, tak aby wiedza ta dostępna była dla wszystkich mieszkańców Polski.

Wystarczy, że rozliczając swój PIT podasz dane naszej Fundacji:
Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra
KRS: 0000184858

Kilka lat temu Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra podjęła się badań nad nieznaną dotąd historią jedynej ocalałej od wojennej pożogi warszawskiej synagogi. Historia ta wpisuje się w dzieje naszej Stolicy. Nadszedł czas upowszechniania uzyskanego, niezwykle bogatego i interesującego zbioru dokumentującego świetlaną przeszłość Synagogi Ryfki i Zelmana Nożyków.

Przed wojną Warszawa - obok Nowego Jorku - była największym skupiskiem społeczności żydowskiej na świecie. W blisko czterystu synagogach i domach modlitwy ponad 300 tysięcy warszawskich Żydów oddawała cześć Bogu. Z tej gęstej, pulsującej mapy religijnego miasta przetrwało jedno miejsce: synagoga przy ulicy Twardej. Ocalała jako jedyna. Dziś jest symbolem ciągłości, znakiem obecności, materialnym śladem świata, którego już nie ma.

2 marca wieczorem zaczęło się żydowskie święto Purim, jednak sytuacja nie sprzyja świętowaniu...
Mimo wszystko chcemy pokazać Wam jedną z najważniejszych rzeczy związanych z tym świętem, czyli zwój z biblijną Księgą Estery - po hebrajsku מגילת אסתר/ Megilat Ester. Z takiego zwoju odczytuje się na głos tekst Księgi Estery dwa razy - w wieczór święta i następnego dnia rano.
Ten konkretny zwój jest wyjątkowy, nie tylko dlatego, że jest tak piękny, lecz również dlatego, że napisała go młoda dziewczyna, czternastoletnia Luna Amron, pochodząca z rodziny włoskich Żydów, w 1767 roku.
Jej imię, nazwisko i wiek możemy poznać dokladnie dzięki specjalnej formule,informującej o autorze rękopisu, zwanej kolofonem.
Ta piękna Księga Estery znajduje się obecnie w Muzeum Izraela w Jerozolimie.
 
 
Więcej o święcie PURIM przeczytasz tutaj.
 
Otrzymaliśmy dofinansowanie z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na realizację projektów na 2026 rok!

 

Z radością informujemy, że w roku 2026 otrzymaliśmy dofinansowanie z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na realizację naszych projektów oraz działalność wspierającą ich prowadzenie.

Wsparcie zostało przyznane na realizację następujących działań:

  • stworzenie platformy do nauki czasowników hebrajskich
    www.poal.schorr.pl
  • organizację cyklu spotkań
    „Badania genealogiczne w praktyce”
  • obsługę finansowo-księgową projektów.

Serdecznie dziękujemy Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji za okazane zaufanie i wsparcie naszych działań edukacyjnych oraz kulturalnych. Dzięki otrzymanemu dofinansowaniu możemy rozwijać projekty służące upowszechnianiu wiedzy, edukacji i budowaniu pamięci o dziedzictwie żydowskim.

Tu Bi-Szwat na zdjęciach archiwalnych oraz osada Jesud Ha-Maala gdzie w 1884 roku odbyło się pierwsze odnotowane sadzenie drzew z okazji tego dnia w Ziemi Izraela. Mieszkańcy zasadzili wówczas 1500 drzew, w tym etrogi i granaty.
W 1908 roku związek nauczycieli hebrajskich i Keren Kajemet (Narodowy Fundusz Izraela) ogłosili oficjalnie Tu Bi-Szwat świętem sadzenia drzew.
Zdjęcie dzieci stojących pod kwitnącym drzewkiem migdałowym pochodzi z Jerozolimy, z 1912 roku.
(zdjęcia ze strony Archiwum Ruchu Syjonistycznego oraz z Pikiwiki).
 
 
    
 
1 lutego wieczorem zaczyna się święto Tu Bi-Szwat, oznaczające między innymi początek wiosny i odnowę cyklu życia wszystkich roślin, a przede wszystkim drzew rosnących w Ziemi Izraela.
Jego nazwa to po prostu jego data wg kalendarza żydowskiego, zapisana literami - 15 dzień miesiąca szwat. Kombinację liter tet i waw czytamy jak słowo "tu". Dlaczego akurat tak, napiszemy Wam następnym razem.
Tu Bi-Szwat nie jest świętem z Tory, ani z Biblii. Jest wymieniony w Misznie jako jeden z "czterech początków roku", i dlatego nazywa się go także "Rosz Ha-Szana la-ilanot" lub "Rosz Ha-Szana la-ilan" - Nowym Rokiem Drzew. Hebrajskie słowo אילן / ilan oznacza "drzewo".
Początkowo był on raczej pewnym terminem w kalendarzu - dzięki temu można było określić, które owoce należą do poprzedniego roku, a które do następnego. W dawnym Izraelu miało to wielkie znaczenie ze względu na dziesięcinę składaną z plonów.
Pierwsze wzmianki o tym, że Tu Bi-Szwat traktowano jako specjalne święto, połączone ze spożywaniem owoców, pochodzą dopiero z XVI wieku naszej ery, i z Europy.
Potem zapewne żydowscy mędrcy kabaliści, którzy przybyli do safedu w Ziemi Izraela z Hiszpanii i Portugalii, przywieźli ten obyczaj ze sobą.
To oni właśnie zapoczątkowali wyjątkowy obyczaj - seder (czyli uroczystą wieczerzę) Tu Bi-Szwat, wiążący się ze spożywaniem owoców i piciem czterech kielichów wina.
Tradycja sadzenia drzew w Tu Bi-Szwat oraz innych aktywności związanych z przyrodą i jej ochroną narodziła się w okresie syjonizmu. Pierwsi pionierzy pragnęli, by ich wymarzony kraj, Ziemia Izraela, nie był pustynią, lecz by zazielenił się i rodził owoce.
Także dzisiaj dzień Tu Bi-Szwat obchodzi się jako święto sadzenia drzew i podziwiania ojczystej przyrody, wycieczek i pikników na łonie natury. Jego symbolem i zwiastunem stało się kwitnące drzewko migdałowe - czyli שקדייה / szkedija.
 
 

Kontakt

        

Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra

ul. Twarda 6
00-105 Warszawa
tel.: 22 620 34 96
email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.l
KRS: 0000184858
Nr konta bankowego: 04124010241111001005772107

Przekaż 1% naszej organizacji

Program PIT udostępniamy we współpracy z IWOP
w ramach projektu PITax.pl dla OPP